کارشناس تی‌تی۰۹۱۹ ۴۵۰ ۷۵۴۰
سریع‌ترین راه سفارش، یک تماس استکارشناس تی‌تی پاسخ می‌دهد؛ هزینه را پیش از شروع می‌گوید و اعزام را هماهنگ می‌کند.همین حالا تماس بگیرید۰۹۱۹ ۴۵۰ ۷۵۴۰
ثبت درخواست آنلاین ۲۴ ساعته

پره‌اکلامپسی (مسمومیت بارداری): علائم هشدار، خطرها و مراقبت

فشار خون بالا در بارداری و پره‌اکلامپسی: چه کسانی در خطرند، علائم هشدار مثل سردرد شدید و تاری دید، کنترل فشار در خانه، درمان و مراقبت پس از زایمان.

پره‌اکلامپسی (مسمومیت بارداری): علائم هشدار، خطرها و مراقبت
عکس: Jafar Sedaqat / Wikimedia Commons — CC BY 4.0

بسیاری از مادران در دوران بارداری نام «مسمومیت بارداری» را شنیده‌اند و از آن می‌ترسند. اسم پزشکی این بیماری «پره‌اکلامپسی» است: فشار خون بالا که معمولاً از نیمهٔ دوم بارداری شروع می‌شود و با آسیب به اندام‌هایی مثل کلیه و کبد همراه است. بیشتر مادرانی که پره‌اکلامپسی خفیف دارند با مراقبت و پیگیری درست، زایمان سالمی دارند؛ اما اگر علائم دیر تشخیص داده شود، می‌تواند برای مادر و جنین خطرناک باشد. نکتهٔ مهم این است که پره‌اکلامپسی در ابتدا ممکن است هیچ علامتی نداشته باشد و فقط در اندازه‌گیری فشار خون و آزمایش ادرار در مراقبت‌های دوران بارداری پیدا شود. در این مقاله می‌خوانید پره‌اکلامپسی چیست، چه کسانی بیشتر در خطرند، چه علائمی هشدار است و در خانه چطور می‌توانید فشار خون را درست کنترل کنید.

پره‌اکلامپسی چیست؟

پره‌اکلامپسی حالتی است که در آن فشار خون مادر در بارداری بالا می‌رود و معمولاً پروتئین در ادرار دیده می‌شود یا نشانه‌های درگیری اندام‌های دیگر (مثل کلیه، کبد، خون یا مغز) پیدا می‌شود. طبق راهنمای خدمات سلامت ملی بریتانیا، این بیماری معمولاً بعد از هفتهٔ بیستم بارداری یا بلافاصله پس از زایمان رخ می‌دهد. علت دقیق آن کاملاً روشن نیست، ولی به نظر می‌رسد به رشد و خون‌رسانی جفت مربوط باشد.

همهٔ فشار خون‌های بالای دوران بارداری پره‌اکلامپسی نیستند. بعضی مادران از پیش از بارداری فشار خون بالا دارند و بعضی فقط در بارداری فشارشان بالا می‌رود بدون پروتئین ادرار یا درگیری اندام‌ها (فشار خون بارداری). تشخیص درست را پزشک با اندازه‌گیری‌های مکرر فشار، آزمایش ادرار و آزمایش خون می‌گذارد.

چه کسانی بیشتر در خطر پره‌اکلامپسی هستند؟

پره‌اکلامپسی ممکن است برای هر مادری پیش بیاید، ولی در این گروه‌ها شایع‌تر است:

  • کسانی که در بارداری قبلی پره‌اکلامپسی یا فشار خون بالا داشته‌اند
  • فشار خون بالای مزمن پیش از بارداری، بیماری کلیه، دیابت یا بیماری‌های خودایمنی مثل لوپوس و سندروم آنتی‌فسفولیپید
  • بارداری اول، یا فاصلهٔ بیش از ۱۰ سال از بارداری قبلی
  • سن ۴۰ سال یا بیشتر
  • شاخص تودهٔ بدنی (BMI) ۳۵ یا بیشتر در اولین مراقبت بارداری
  • بارداری چندقلویی
  • سابقهٔ پره‌اکلامپسی در مادر یا خواهر

راهنمای NICE می‌گوید برای مادرانی که در خطر بالا هستند، پزشک ممکن است از هفتهٔ ۱۲ بارداری آسپرین با دوز کم را تا زمان زایمان تجویز کند. این تصمیم فقط با پزشک است؛ آسپرین را خودسرانه در بارداری مصرف نکنید.

علائم پره‌اکلامپسی را بشناسید

در بسیاری از مادران، اولین نشانه‌ها فقط در معاینهٔ روتین پیدا می‌شود: فشار خون بالا و پروتئین در ادرار. با پیشرفت بیماری ممکن است این علائم ظاهر شود:

  • سردرد شدید که با مسکن‌های معمولی بهتر نمی‌شود
  • مشکلات بینایی: تاری دید، دیدن نور چشمک‌زن یا جرقه
  • درد زیر دنده‌ها، به‌ویژه سمت راست بالای شکم
  • تهوع و استفراغ، به‌خصوص در اواخر بارداری
  • ورم ناگهانی صورت، دست‌ها یا پاها
  • احساس ناخوشی شدید یا تنگی نفس

ورم پا در بارداری بسیار شایع و اغلب بی‌خطر است؛ آنچه هشدار است، ورم ناگهانی به‌ویژه در صورت و دست‌ها، یا ورم همراه با سردرد یا مشکل بینایی است.

علائم هشدار: چه زمانی فوراً به پزشک یا اورژانس ۱۱۵ مراجعه کنیم؟

اگر در نیمهٔ دوم بارداری یا در هفته‌های پس از زایمان هر یک از این علائم را دارید، همان روز با پزشک یا مامای خود تماس بگیرید یا به بخش زنان و زایمان بیمارستان بروید:

  • سردرد شدید، تاری دید یا دیدن جرقه و نور
  • درد شدید زیر دنده‌ها یا بالای شکم
  • ورم ناگهانی صورت، دست‌ها یا پاها
  • فشار خون اندازه‌گیری‌شده در خانه که از عددی که پزشک گفته بالاتر است
  • کاهش آشکار حرکت‌های جنین

در این موارد منتظر نمانید و فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید: تشنج، کاهش هوشیاری، تنگی نفس شدید، درد قفسهٔ سینه، خونریزی واژینال یا درد شدید و مداوم شکم. تشنج در زمینهٔ پره‌اکلامپسی (اکلامپسی) یک اورژانس پزشکی است.

پره‌اکلامپسی چه خطرهایی دارد؟

بیشتر موارد خفیف‌اند و با پیگیری دقیق، مادر و نوزاد سالم می‌مانند. ولی پره‌اکلامپسی شدید یا درمان‌نشده می‌تواند به این عوارض برسد:

  • اکلامپسی: تشنج در مادر
  • سندروم HELLP: درگیری کبد و کاهش پلاکت‌های خون
  • سکتهٔ مغزی یا آسیب کلیه و کبد در مادر
  • مشکلات جفت: کاهش خون‌رسانی به جنین و محدودیت رشد، یا جدا شدن زودرس جفت
  • زایمان زودرس که گاهی برای حفظ سلامت مادر و نوزاد لازم می‌شود

به همین دلیل مراقبت‌های منظم دوران بارداری، اندازه‌گیری فشار در هر ویزیت و آزمایش ادرار اهمیت زیادی دارد.

درمان و پیگیری چگونه است؟

تنها درمان قطعی پره‌اکلامپسی، به دنیا آمدن نوزاد و خروج جفت است. اما زمان زایمان به شدت بیماری و سن بارداری بستگی دارد. اگر بیماری خفیف باشد و نوزاد هنوز نارس، پزشک معمولاً با این کارها بارداری را با احتیاط ادامه می‌دهد:

  • اندازه‌گیری مکرر فشار خون، آزمایش ادرار و آزمایش‌های خون برای کلیه، کبد و پلاکت
  • داروهای کاهندهٔ فشار خون که در بارداری مجاز هستند، فقط با نسخهٔ پزشک
  • سونوگرافی و پایش رشد و سلامت جنین
  • در موارد شدید‌تر، بستری در بیمارستان و گاهی داروی پیشگیری از تشنج

هیچ داروی فشار خونی را بدون نظر پزشک شروع یا قطع نکنید؛ بعضی داروهای فشار خون معمولی در بارداری مناسب نیستند.

کنترل فشار خون در خانه

اگر پزشک از شما خواسته فشار خون‌تان را در خانه بسنجید، این نکات اندازه‌گیری را دقیق‌تر می‌کند:

  • از دستگاه فشارسنج بازویی خودکار و کاف هم‌اندازهٔ بازوی خود استفاده کنید.
  • پیش از اندازه‌گیری ۵ دقیقه آرام بنشینید، پاها روی زمین و بازو هم‌سطح قلب.
  • عدد، تاریخ و ساعت را یادداشت کنید و در ویزیت بعدی به پزشک نشان دهید.
  • عددی را که پزشک برای تماس فوری گفته، روی کاغذ بنویسید و کنار دستگاه بگذارید.

برای مادرانی که رفت‌وآمد برایشان سخت است، تی‌تی هوم‌کر در کرج و البرز مراقبت دوران بارداری در منزل را هماهنگ می‌کند: اندازه‌گیری فشار خون و علائم حیاتی، آموزش علائم هشدار و ارتباط با پزشک. اگر پزشک آزمایش خون یا ادرار خواسته، آزمایش در منزل هم ممکن است. برای انتخاب متخصص زنان، فهرست پزشکان زنان و زایمان کرج و البرز را ببینید. این خدمات جایگزین ویزیت‌های منظم پزشک یا اورژانس نیست.

پره‌اکلامپسی پس از زایمان

پره‌اکلامپسی همیشه با زایمان تمام نمی‌شود. فشار خون ممکن است در روزهای اول پس از زایمان بالاتر هم برود و گاهی پره‌اکلامپسی اولین بار پس از زایمان پیدا می‌شود. در هفته‌های اول پس از زایمان هم همان علائم هشدار (سردرد شدید، تاری دید، درد زیر دنده‌ها، تنگی نفس) را جدی بگیرید. پزشک ممکن است داروی فشار خون را پس از زایمان ادامه دهد و آن را به‌تدریج کم کند؛ پیگیری فشار در این دوره مهم است. برای مراقبت از مادر و نوزاد در این روزها، مراقبت پس از زایمان در منزل را ببینید.

مادرانی که پره‌اکلامپسی داشته‌اند، در سال‌های بعد بیشتر در خطر فشار خون بالا و بیماری قلبی هستند. کنترل دوره‌ای فشار خون، وزن مناسب، فعالیت بدنی و پیگیری با پزشک خانواده را فراموش نکنید و در بارداری بعدی، از همان ابتدا سابقهٔ پره‌اکلامپسی را به پزشک بگویید.

پرسش‌های رایج

آیا ورم پا در بارداری همیشه نشانهٔ پره‌اکلامپسی است؟

نه. ورم پاها و مچ در بارداری بسیار شایع است و بیشتر وقت‌ها بی‌خطر است. ورم ناگهانی، به‌ویژه در صورت و دست‌ها، یا ورم همراه با سردرد، تاری دید یا فشار خون بالا باید همان روز به پزشک گفته شود.

پره‌اکلامپسی از چه هفته‌ای از بارداری شروع می‌شود؟

معمولاً پس از هفتهٔ بیستم بارداری یا بلافاصله پس از زایمان رخ می‌دهد. بیشتر موارد در اواخر بارداری است، ولی ممکن است زودتر هم پیدا شود؛ برای همین فشار خون در همهٔ ویزیت‌های بارداری اندازه‌گیری می‌شود.

آیا می‌شود از پره‌اکلامپسی پیشگیری کرد؟

راه قطعی پیشگیری وجود ندارد. برای مادرانی که در خطر بالا هستند، پزشک ممکن است از هفتهٔ ۱۲ آسپرین با دوز کم تجویز کند. مراقبت‌های منظم بارداری، کنترل بیماری‌های زمینه‌ای و اطلاع از علائم هشدار مهم‌ترین کارها هستند.

با پره‌اکلامپسی زایمان طبیعی ممکن است؟

در بسیاری از مادران بله. نوع زایمان به شدت بیماری، سن بارداری، وضعیت جنین و نظر پزشک بستگی دارد. پره‌اکلامپسی به‌تنهایی همیشه به معنای سزارین نیست.

آیا پس از پره‌اکلامپسی می‌توانم دوباره باردار شوم؟

بله، بیشتر مادران بارداری بعدی سالمی دارند، ولی احتمال تکرار پره‌اکلامپسی بیشتر است. پیش از بارداری بعدی با پزشک مشورت کنید و از ابتدای بارداری سابقهٔ خود را بگویید تا مراقبت و پیشگیری لازم برنامه‌ریزی شود.

کنترل فشار بارداری در منزل در کرج چطور هماهنگ می‌شود؟

درخواست «مراقبت دوران بارداری در منزل» را در سایت ثبت کنید یا با کارشناس تی‌تی تماس بگیرید. کارشناس شرایط را می‌پرسد و ماما یا پرستار را برای اندازه‌گیری فشار و آموزش علائم هشدار هماهنگ و هزینه را پیش از اعزام اعلام می‌کند. در علائم خطر فوری، با ۱۱۵ تماس بگیرید.

یک پرسش پرطرفدار دیگر

مسمومیت حاملگی همان پره‌اکلامپسی است؟

بله، در زبان عامیانه به پره‌اکلامپسی «مسمومیت بارداری یا حاملگی» می‌گویند، ولی مسمومیت از غذا یا سم نیست. اختلال فشار خون در بارداری است و باید زیر نظر پزشک پیگیری شود. برای کنترل فشار: مامایی در منزل.

برای ادامهٔ مسیر درمان: پزشک و خدمت مناسب را انتخاب کنید

اگر دربارهٔ «پره‌اکلامپسی (مسمومیت بارداری): علائم هشدار، خطرها و مراقبت» به معاینه یا مراقبت نیاز دارید، نشانی و تلفن مطب پزشک متخصص مرتبط را ببینید، یا خدمت درمانی مناسب را در منزل از تی‌تی درخواست کنید. ثبت درخواست خدمت هزینه‌ای ندارد.

پزشک متخصص مرتبط را ببینید؛ برای نوبت با مطب خود پزشک تماس بگیرید

خدمات درمانی مرتبط در منزل

مراقبت دوران بارداری در منزل

مراقبت دوران بارداری در منزل

ویزیت ماما، کنترل فشار و وزن، آموزش و پیگیری دوران بارداری در منزل

مراقبت و مشاوره پیش از بارداری

مراقبت و مشاوره پیش از بارداری

مشاوره با ماما برای آمادگی پیش از بارداری، بررسی سابقه سلامت، سبک زندگی و برنامه‌ریزی مراقبت

مراقبت از مادر پس از زایمان

مراقبت از مادر پس از زایمان

ویزیت ماما برای مراقبت از مادر و نوزاد، کنترل زخم و آموزش شیردهی در منزل

مشاوره تلفنی رایگان

مشاوره تلفنی رایگان

پیش از هر تصمیمی با کارشناس ما صحبت کنید؛ بدون هزینه

پزشکان فهرست‌شده مستقل از تی‌تی کار می‌کنند و اطلاعاتشان از منبع‌های عمومی یا اعلام خودشان است؛ تی‌تی برای مطب پزشکان نوبت نمی‌گیرد و فقط خدمات در منزل خودش را انجام می‌دهد. در شرایط اورژانسی معطل نکنید و با ۱۱۵ تماس بگیرید.

منابع

  1. Pre-eclampsia — NHS (خدمات سلامت ملی بریتانیا)
  2. Hypertension in pregnancy: diagnosis and management (NG133) — مؤسسهٔ ملی سلامت و مراقبت بریتانیا (NICE)
  3. Preeclampsia — MedlinePlus (کتابخانهٔ ملی پزشکی آمریکا)

این مطلب فقط برای آگاهی عمومی است و جایگزین معاینه، تشخیص و توصیهٔ پزشک نیست. در شرایط اورژانسی با ۱۱۵ تماس بگیرید.

مطالب مرتبط

بیشتر بخوانید

مشکلات شیردهی: درد نوک پستان، کم‌شیری، ورم پستان و راه‌حل‌هامادر و نوزاد

مشکلات شیردهی: درد نوک پستان، کم‌شیری، ورم پستان و راه‌حل‌ها

درد و زخم نوک پستان، احساس کم‌بودن شیر، سفتی و ورم پستان و مشکلات چسبیدن نوزاد؛ علت‌ها، راه‌حل‌های عملی و زمان مراجعه به پزشک.

ادامه مطلب
مراقبت از زخم سزارین در خانه: شست‌وشو، درد و علائم عفونتمادر و نوزاد

مراقبت از زخم سزارین در خانه: شست‌وشو، درد و علائم عفونت

بعد از سزارین چطور از زخم مراقبت کنیم؟ شست‌وشو، پانسمان، کشیدن بخیه، مسکن، فعالیت، علائم عفونت و زمان مراجعه به پزشک.

ادامه مطلب
پاپ اسمیر و آزمایش HPV: چه زمانی، چطور و جواب یعنی چه؟مادر و نوزاد

پاپ اسمیر و آزمایش HPV: چه زمانی، چطور و جواب یعنی چه؟

راهنمای کامل پاپ اسمیر و HPV: هدف آزمایش، آمادگی، مراحل نمونه‌گیری، تفسیر جواب، فاصلهٔ تکرار و نشانه‌هایی که نیاز به پزشک دارند.

ادامه مطلب
علائم خطر در بارداری: چه زمانی فوراً به پزشک یا اورژانس برویم؟مادر و نوزاد

علائم خطر در بارداری: چه زمانی فوراً به پزشک یا اورژانس برویم؟

خونریزی، درد شدید شکم، کم‌شدن حرکات جنین، سردرد و تاری دید، خروج آب و تب در بارداری؛ هر علامت یعنی چه و چه کار باید کرد.

ادامه مطلب
شماره بدهید، ما زنگ می‌زنیمبرای مراقبت دوران بارداری در منزل فقط شماره کافی است؛ کارشناس تی‌تی خودش زنگ می‌زند و همه‌چیز را می‌پرسد. مشاوره رایگان است.
شهر بیمار:

شماره فقط برای همین تماس است و هزینه‌ای ندارد. در خطر جانی منتظر نمانید و با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.

تماس و پیام