کارشناس تی‌تی۰۹۱۹ ۴۵۰ ۷۵۴۰
سریع‌ترین راه سفارش، یک تماس استکارشناس تی‌تی پاسخ می‌دهد؛ هزینه را پیش از شروع می‌گوید و اعزام را هماهنگ می‌کند.همین حالا تماس بگیرید۰۹۱۹ ۴۵۰ ۷۵۴۰
ثبت درخواست آنلاین ۲۴ ساعته

مراقبت از زخم سزارین در خانه: شست‌وشو، درد و علائم عفونت

بعد از سزارین چطور از زخم مراقبت کنیم؟ شست‌وشو، پانسمان، کشیدن بخیه، مسکن، فعالیت، علائم عفونت و زمان مراجعه به پزشک.

مراقبت از زخم سزارین در خانه: شست‌وشو، درد و علائم عفونت
عکس: Hamed Saber from Tehran, Iran / Wikimedia Commons — CC BY 2.0

سزارین یک جراحی بزرگ شکمی است و دورهٔ بهبودی آن با زایمان طبیعی تفاوت دارد. بیشتر مادران بعد از یک یا دو روز از بیمارستان ترخیص می‌شوند، اما بهبودی کامل چند هفته طول می‌کشد و مراقبت درست از زخم در این مدت از عفونت و مشکلات بعدی جلوگیری می‌کند. در این مطلب می‌گوییم در منزل چطور از زخم سزارین مراقبت کنید، چه نوع دردی طبیعی است، فعالیت را چطور از سر بگیرید، چه علائمی نشانهٔ عفونت است و چه زمانی باید فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه کرد. اگر پزشک شما دستور دیگری داده، همان را اجرا کنید؛ دستور او بر هر توصیهٔ عمومی مقدم است.

بهبودی بعد از سزارین چگونه است؟

طبق راهنمای NHS، بیشتر زنان یک تا دو روز بعد از سزارین از بیمارستان ترخیص می‌شوند و ممکن است چند هفته نیاز باشد کارها را آهسته انجام دهند. در بیمارستان مسکن می‌گیرید، تشویق می‌شوید هرچه زودتر از تخت بلند شوید و راه بروید، پانسمان معمولاً دست‌کم ۲۴ ساعت روی زخم می‌ماند و سوند ادراری حداقل ۱۲ ساعت نگه داشته می‌شود. بعد از ترخیص باید برای رفت‌وآمد کمک بگیرید، چون چند هفته رانندگی نمی‌توانید بکنید.

زخم را چطور تمیز و خشک نگه داریم؟

NHS توصیه می‌کند معمولاً هر روز زخم را به‌آرامی تمیز و خشک کنید، لباس گشاد و راحت و لباس زیر نخی بپوشید و مراقب علائم عفونت باشید. در عمل:

  • پیش از لمس زخم یا پانسمان دست‌ها را با آب و صابون بشویید.
  • هنگام دوش‌گرفتن اجازه دهید آب ملایم روی زخم جاری شود؛ سپس با حولهٔ تمیز آن را فقط خشک کنید، نه اینکه بمالید.
  • به جز دستور پزشک، پماد، پودر یا ضدعفونی‌کنندهٔ قوی روی زخم نگذارید.
  • اگر پانسمان دارید، طبق دستور پزشک تعویض کنید؛ پانسمان خیس یا کثیف را زودتر عوض کنید.
  • کمربند شکم یا پارچه نباید به‌شدت فشار بیاورد؛ لباس تنگ روی زخم نپوشید.
  • برای حفظ زخم هنگام سرفه، عطسه یا خندیدن، یک بالش یا حولهٔ تاشده را آرام روی شکم نگه دارید.

درد بعد از سزارین چه‌قدر طبیعی است؟

NHS می‌گوید بیشتر مادران چند روز اول مقداری ناراحتی دارند و برای بعضی زنان درد می‌تواند چند هفته طول بکشد. مسکن‌ها را طبق نسخهٔ پزشک و به‌طور منظم مصرف کنید و صبر نکنید تا درد شدید شود. در شیردهی، پزشک مناسب‌ترین مسکن را انتخاب می‌کند؛ مثلاً NHS آسپرین و کدئین را معمولاً برای مادر شیرده توصیه نمی‌کند و پاراستامول یا ایبوپروفن را برای بیشتر زنان بهتر می‌داند، اما مصرف باید با نظر پزشک باشد. دردی که ناگهان بدتر می‌شود یا با تب و ترشح همراه است طبیعی نیست.

خونریزی واژینال بعد از سزارین

حتی بعد از سزارین ممکن است چند هفته خونریزی یا لکه‌بینی واژینال داشته باشید. NHS توصیه می‌کند به‌جای تامپون از پد بهداشتی استفاده کنید تا خطر انتقال عفونت به واژن کم شود و اگر خونریزی شدید بود، توصیهٔ پزشکی بگیرید. خونریزی شدید، لخته‌های بزرگ یا بوی بد از علائم هشدار است.

بخیه‌ها و ظاهر زخم

NHS توضیح می‌دهد که بخیه‌ها یا منگنه‌های غیرقابل‌جذب معمولاً بعد از ۵ تا ۷ روز توسط ماما یا پرستار کشیده می‌شوند. اگر بخیه‌های جذبی هستند نیاز به کشیدن ندارند. زخم ابتدا قرمز و برجسته است و با گذشت زمان کم‌رنگ می‌شود؛ روی پوست تیره ممکن است جای زخم قهوه‌ای یا سفید شود. کشیدن بخیه و پانسمان را می‌توانید با پرستار در منزل هماهنگ کنید (کشیدن بخیه در منزل) و برای کنترل زخم و مراقبت از مادر و نوزاد به مراقبت از مادر پس از زایمان مراجعه کنید.

فعالیت، رانندگی و رابطه

بی‌حرکتی طولانی خطر لختهٔ خون را بالا می‌برد، پس بعد از سزارین سعی کنید هر روز کمی راه بروید و فعالیت سبک داشته باشید، ولی به خودتان فشار نیاورید. NHS می‌گوید پس از رسیدن به خانه معمولاً می‌توانید نوزاد را بغل و حمل کنید، اما ممکن است چند کار را نتوانید فوراً انجام دهید، مثل رانندگی، ورزش، حمل وسیلهٔ سنگین‌تر از نوزاد و رابطهٔ جنسی. شروع دوبارهٔ هر یک را وقتی بی‌درد و راحت شدید و با تأیید پزشک در ویزیت پیگیری آغاز کنید.

تغذیه، یبوست و خواب پس از سزارین

بعد از جراحی شکم، روده ممکن است کندتر کار کند و یبوست و نفخ شایع است. نوشیدن مایعات کافی، خوردن میوه، سبزی و غذاهای فیبردار و راه‌رفتن‌های کوتاه به بهبود کمک می‌کند؛ در صورت یبوست مداوم، دربارهٔ ملین مناسب با پزشک مشورت کنید و از زورزدن شدید که به زخم فشار می‌آورد پرهیز کنید. برای بهبود زخم به پروتئین، آهن و ویتامین‌ها نیاز دارید. تا جای ممکن همراه نوزاد استراحت کنید، در بیدارباش‌های شبانه از همراه کمک بگیرید و کارهای خانه را به دیگران بسپارید؛ خستگی زیاد درد را بدتر و بهبودی را کندتر می‌کند.

مراقبت از خود و نوزاد در روزهای اول

خستگی، بی‌خوابی و هورمون‌ها باعث حساسیت روحی می‌شوند. استراحت، تغذیهٔ کافی، نوشیدن مایعات و کمک خانواده بسیار مهم است. اگر غم شدید دارید یا نمی‌توانید از خود و نوزاد مراقبت کنید، ممکن است افسردگی پس از زایمان باشد و نیاز به کمک پزشک دارید. در مراقبت از نوزاد و شیردهی، ماما می‌تواند آموزش بدهد؛ مطلب مراقبت پس از زایمان و مشکلات شیردهی را هم بخوانید.

علائم هشدار: چه زمانی به پزشک یا اورژانس ۱۱۵ مراجعه کنیم؟

این علائم نشانهٔ عفونت یا عوارض جدی‌اند و نباید منتظر ماند:

  • تب یا لرز
  • قرمزی، گرمی، تورم یا درد رو‌به‌افزایش اطراف زخم
  • ترشح چرکی، بدبو یا باز شدن زخم
  • خونریزی شدید واژینال یا لخته‌های بزرگ که پد را به‌سرعت پر می‌کنند
  • درد شدید شکم که با مسکن کم نمی‌شود
  • درد، تورم و قرمزی یک ساق پا یا تنگی نفس و درد قفسهٔ سینه (احتمال لختهٔ خون؛ فوراً ۱۱۵)
  • سوزش شدید ادرار یا ناتوانی در ادرار
  • سردرد شدید یا تاری دید
  • افکار آسیب‌زدن به خود یا نوزاد

در این موارد با پزشک خود یا اورژانس تماس بگیرید. اگر علائم شدید هستند، یا درد قفسهٔ سینه و تنگی نفس دارید، فوراً ۱۱۵.

پرستار یا ماما در منزل چه کمکی می‌کند؟

در تی‌تی پرستار یا ماما در کرج و البرز به منزل می‌آید، زخم سزارین را مشاهده و پانسمان می‌کند، علائم حیاتی را کنترل می‌کند، شیردهی و مراقبت از نوزاد را آموزش می‌دهد و اگر نشانهٔ عفونت ببیند شما را به پزشک ارجاع می‌دهد. اطلاعات بیشتر در مرکز مامایی و زنان تی‌تی و برای پیگیری پزشکی در فهرست متخصصان زنان و زایمان هست.

پرسش‌های رایج

بعد از سزارین چند روز می‌توانم حمام کنم؟

معمولاً با تأیید پزشک می‌توانید دوش بگیرید و آب ملایم از روی زخم عبور کند، ولی نباید زخم را بمالید و باید آن را به‌آرامی خشک کنید. تا بسته‌شدن کامل زخم از وان و استخر دوری کنید؛ دستور ویژهٔ پزشک را ملاک قرار دهید.

بخیه‌های سزارین کی کشیده می‌شود؟

طبق NHS بخیه‌ها یا منگنه‌های غیرجذبی معمولاً حدود ۵ تا ۷ روز بعد توسط ماما یا پرستار کشیده می‌شوند؛ اگر بخیه‌ها جذبی باشند نیازی به کشیدن ندارند. زمان دقیق را جراح تعیین می‌کند.

آیا طبیعی است اطراف زخم بی‌حس یا خارش‌دار باشد؟

بله، بی‌حسی، سوزن‌سوزن یا خارش اطراف زخم در بسیاری از مادران موقتی و شایع است. اما قرمزی گسترده، تورم، ترشح یا درد رو به افزایش را باید به پزشک گفت.

چه زمانی می‌توانم رانندگی کنم؟

NHS می‌گوید چند هفته رانندگی ممکن نیست. وقتی بتوانید بدون درد ترمز اضطراری بزنید و بچرخید و پزشک تأیید کند، می‌توانید دوباره شروع کنید.

آیا می‌شود پانسمان زخم سزارین را در منزل انجام داد؟

بله، پرستار یا ماما می‌تواند طبق دستور پزشک زخم را مشاهده و پانسمان کند. اگر نشانهٔ عفونت دیده شود، ارجاع به پزشک انجام می‌شود.

پانسمان و مراقبت زخم سزارین در کرج چطور هماهنگ می‌شود؟

از صفحهٔ مراقبت پس از زایمان درخواست ثبت کنید؛ نوع زایمان و تاریخ سزارین را بنویسید تا کارشناس با شما تماس بگیرد و زمان حضور نیرو را اعلام کند. ثبت درخواست هزینه‌ای ندارد.

یک پرسش پرطرفدار دیگر

روی زخم سزارین پماد یا روغن بزنیم؟

بدون نظر پزشک یا ماما چیزی نزنید؛ روغن و پماد خودسرانه می‌تواند پوست را تحریک کند یا زخم را مرطوب نگه دارد. برای جای زخم پس از بسته شدن کامل هم از پزشک بپرسید.

برای ادامهٔ مسیر درمان: پزشک و خدمت مناسب را انتخاب کنید

اگر دربارهٔ «مراقبت از زخم سزارین در خانه: شست‌وشو، درد و علائم عفونت» به معاینه یا مراقبت نیاز دارید، نشانی و تلفن مطب پزشک متخصص مرتبط را ببینید، یا خدمت درمانی مناسب را در منزل از تی‌تی درخواست کنید. ثبت درخواست خدمت هزینه‌ای ندارد.

پزشک متخصص مرتبط را ببینید؛ برای نوبت با مطب خود پزشک تماس بگیرید

خدمات درمانی مرتبط در منزل

مراقبت از مادر پس از زایمان

مراقبت از مادر پس از زایمان

ویزیت ماما برای مراقبت از مادر و نوزاد، کنترل زخم و آموزش شیردهی در منزل

مراقبت و مشاوره پیش از بارداری

مراقبت و مشاوره پیش از بارداری

مشاوره با ماما برای آمادگی پیش از بارداری، بررسی سابقه سلامت، سبک زندگی و برنامه‌ریزی مراقبت

مراقبت دوران بارداری در منزل

مراقبت دوران بارداری در منزل

ویزیت ماما، کنترل فشار و وزن، آموزش و پیگیری دوران بارداری در منزل

مشاوره تلفنی رایگان

مشاوره تلفنی رایگان

پیش از هر تصمیمی با کارشناس ما صحبت کنید؛ بدون هزینه

پزشکان فهرست‌شده مستقل از تی‌تی کار می‌کنند و اطلاعاتشان از منبع‌های عمومی یا اعلام خودشان است؛ تی‌تی برای مطب پزشکان نوبت نمی‌گیرد و فقط خدمات در منزل خودش را انجام می‌دهد. در شرایط اورژانسی معطل نکنید و با ۱۱۵ تماس بگیرید.

منابع

  1. Caesarean section recovery — NHS (خدمات سلامت ملی بریتانیا)
  2. Cesarean section — MedlinePlus (کتابخانهٔ ملی پزشکی آمریکا)
  3. Postpartum care — MedlinePlus (کتابخانهٔ ملی پزشکی آمریکا)

این مطلب فقط برای آگاهی عمومی است و جایگزین معاینه، تشخیص و توصیهٔ پزشک نیست. در شرایط اورژانسی با ۱۱۵ تماس بگیرید.

مطالب مرتبط

بیشتر بخوانید

مشکلات شیردهی: درد نوک پستان، کم‌شیری، ورم پستان و راه‌حل‌هامادر و نوزاد

مشکلات شیردهی: درد نوک پستان، کم‌شیری، ورم پستان و راه‌حل‌ها

درد و زخم نوک پستان، احساس کم‌بودن شیر، سفتی و ورم پستان و مشکلات چسبیدن نوزاد؛ علت‌ها، راه‌حل‌های عملی و زمان مراجعه به پزشک.

ادامه مطلب
پاپ اسمیر و آزمایش HPV: چه زمانی، چطور و جواب یعنی چه؟مادر و نوزاد

پاپ اسمیر و آزمایش HPV: چه زمانی، چطور و جواب یعنی چه؟

راهنمای کامل پاپ اسمیر و HPV: هدف آزمایش، آمادگی، مراحل نمونه‌گیری، تفسیر جواب، فاصلهٔ تکرار و نشانه‌هایی که نیاز به پزشک دارند.

ادامه مطلب
علائم خطر در بارداری: چه زمانی فوراً به پزشک یا اورژانس برویم؟مادر و نوزاد

علائم خطر در بارداری: چه زمانی فوراً به پزشک یا اورژانس برویم؟

خونریزی، درد شدید شکم، کم‌شدن حرکات جنین، سردرد و تاری دید، خروج آب و تب در بارداری؛ هر علامت یعنی چه و چه کار باید کرد.

ادامه مطلب
مراقبت بعد از زایمان در خانه: خونریزی، شیردهی و علائم خطرمادر و نوزاد

مراقبت بعد از زایمان در خانه: خونریزی، شیردهی و علائم خطر

راهنمای مراقبت مادر پس از زایمان در خانه؛ خونریزی طبیعی، زخم، تغذیه و استراحت، شیردهی، حال روحی، و علائمی که نیاز به پزشک یا اورژانس دارند.

ادامه مطلب
شماره بدهید، ما زنگ می‌زنیمبرای مراقبت از مادر پس از زایمان فقط شماره کافی است؛ کارشناس تی‌تی خودش زنگ می‌زند و همه‌چیز را می‌پرسد. مشاوره رایگان است.
شهر بیمار:

شماره فقط برای همین تماس است و هزینه‌ای ندارد. در خطر جانی منتظر نمانید و با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.

تماس و پیام