کارشناس تی‌تی۰۹۱۹ ۴۵۰ ۷۵۴۰
سریع‌ترین راه سفارش، یک تماس استکارشناس تی‌تی پاسخ می‌دهد؛ هزینه را پیش از شروع می‌گوید و اعزام را هماهنگ می‌کند.همین حالا تماس بگیرید۰۹۱۹ ۴۵۰ ۷۵۴۰
ثبت درخواست آنلاین ۲۴ ساعته

مراقبت از گچ و آتل در خانه؛ ورم، خارش، خیس شدن و باز کردن گچ

راهنمای کامل مراقبت از گچ و آتل در خانه: کم کردن ورم، خشک نگه‌داشتن گچ، خارش زیر گچ، علائم هشدار تنگی گچ، باز کردن گچ و مراقبت از پوست و تمرین پس از آن.

مراقبت از گچ و آتل در خانه؛ ورم، خارش، خیس شدن و باز کردن گچ

شکستگی یا آسیب شدید دست و پا معمولاً با گچ یا آتل درمان می‌شود و بیشتر روزهای درمان، بیمار در خانه است. همین روزها تعیین می‌کند استخوان در جای درست جوش بخورد، پوست زیر گچ سالم بماند و پس از باز کردن گچ، حرکت و قدرت اندام زودتر برگردد. خانواده نقش مهمی دارد، ولی باید بداند چه کارهایی مفید است و چه نشانه‌هایی یعنی باید همان لحظه به پزشک یا اورژانس خبر داد. این راهنما بر پایهٔ توصیه‌های آکادمی جراحان ارتوپدی آمریکا، کتابخانهٔ ملی پزشکی آمریکا (MedlinePlus) و خدمات سلامت ملی بریتانیا (NHS) نوشته شده و جای دستور پزشک معالج را نمی‌گیرد.

اگر رفتن به درمانگاه برای بیمار سخت است، گچ‌گیری و آتل‌بندی در منزل با دستور و زیر نظر ارتوپد و باز کردن گچ در منزل هم ممکن است؛ پیش از گچ‌گیری شکستگی تازه، ویزیت ارتوپد در منزل و در صورت نیاز رادیولوژی در منزل هماهنگ می‌شود.

گچ و آتل چه فرقی دارند و چرا گذاشته می‌شوند؟

گچ و آتل قطعه‌های استخوان شکسته را در جای درست و بی‌حرکت نگه می‌دارند تا جوش بخورند؛ درد، ورم و گرفتگی عضله را هم کم می‌کنند و گاهی پس از جراحی گذاشته می‌شوند. معمولاً مفصل بالا و پایین استخوان آسیب‌دیده هم زیر گچ یا آتل قرار می‌گیرد تا قطعه‌ها جابه‌جا نشوند.

آتل یا «نیم‌گچ» دور تا دور اندام را نمی‌پوشاند و با باند یا چسب پارچه‌ای بسته می‌شود؛ پس جا برای ورم دارد و برای آسیب تازه مناسب است. گچ کامل دور تا دور اندام را می‌گیرد و بی‌حرکتی بهتری می‌دهد، اما انعطاف کمتری دارد. مقالهٔ مروری مجلهٔ پزشک خانوادهٔ آمریکا توضیح می‌دهد که گچ عارضهٔ بیشتری از آتل دارد و بیشتر برای درمان قطعی شکستگی به کار می‌رود. برای همین در بسیاری از موارد اول آتل گذاشته می‌شود و پس از فروکش ورم، گچ کامل جای آن را می‌گیرد.

گچ‌ها از گچ معمولی (پلاستر) یا فایبرگلاس ساخته می‌شوند و هر دو روی لایه‌ای از پنبه قرار می‌گیرند. فایبرگلاس سبک‌تر و محکم‌تر است و عکس رادیولوژی از روی آن بهتر دیده می‌شود؛ گچ معمولی ارزان‌تر است و در بعضی کاربردها بهتر قالب می‌گیرد. انتخاب نوع گچ، شکل آن و مدت نگه‌داشتنش با ارتوپد است.

۷۲ ساعت اول: مهم‌ترین کار، کم کردن ورم است

به توضیح آکادمی جراحان ارتوپدی آمریکا، ورم آسیب در ۴۸ تا ۷۲ ساعت اول ممکن است زیر گچ فشار بسازد و اندام را در گچ تنگ حس کنید. کم کردن ورم، درد را کمتر می‌کند و به بهبود کمک می‌کند:

  • بالا نگه‌داشتن: در ۲۴ تا ۷۲ ساعت اول، دست یا پا را روی چند بالش بالاتر از سطح قلب بگذارید. برای گچ پا باید دراز بکشید یا به عقب تکیه دهید. NHS برای شکستگی دست و مچ توصیه می‌کند دست تا جای ممکن بالاتر از آرنج بماند و شب‌ها روی بالش قرار بگیرد.
  • حرکت انگشت‌ها: انگشت‌های دست یا پا را که آسیب ندیده‌اند، آرام و مکرر تکان دهید تا خشک نشوند.
  • یخ: یخ را در کیسهٔ پلاستیکی خشک بریزید و به‌صورت شل دور گچ و هم‌سطح محل آسیب بگذارید؛ ظرف سفتی که فقط یک نقطه از گچ را لمس کند اثر چندانی ندارد.
  • انگشتر و دستبند: زیورآلات دست یا پای آسیب‌دیده را بیرون بیاورید، چون ورم ممکن است تا انگشت‌ها پایین بیاید.

دربارهٔ مسکن‌ها هم با پزشک مشورت کنید. MedlinePlus یادآوری می‌کند که مصرف طولانی داروهای ضدالتهاب مثل ایبوپروفن ممکن است جوش خوردن استخوان را کند کند و در بیماری قلبی، کلیوی، کبدی، فشار خون بالا یا سابقهٔ زخم معده باید پیش از مصرف با پزشک صحبت کرد.

خشک نگه‌داشتن گچ؛ حمام و دوش با گچ

رطوبت گچ معمولی را ضعیف می‌کند و پنبهٔ خیس زیر گچ پوست را آزار می‌دهد. برای دوش گرفتن از دو لایه پلاستیک یا پوشش ضدآب مخصوص گچ استفاده کنید؛ حتی با پوشش هم گچ را در وان یا لگن آب فرو نبرید و زیر شیر آب نگیرید، چون سوراخ ریزی در پوشش کافی است تا آب به زیر گچ برسد. تا پزشک اجازه نداده، حمام وان، استخر و جکوزی ممنوع است.

اگر گچ خیس شد، MedlinePlus پیشنهاد می‌کند آن را با سشوار روی حالت خنک خشک کنید و به کسی که گچ را گذاشته خبر دهید. گچی که نرم یا ترک‌خورده شده، دیگر از استخوان خوب محافظت نمی‌کند و باید بررسی و در صورت نیاز تعویض شود. بعضی گچ‌ها و پنبه‌ها ضدآب‌اند؛ اگر گچ شما چنین است، پزشک خودش به شما می‌گوید.

خارش زیر گچ و مراقبت از پوست

خارش زیر گچ شایع است، اما چیزهایی مثل سیم، خودکار یا چوب‌لباسی را برای خاراندن داخل گچ نکنید. ممکن است پوست زخم شود یا چیزی داخل گچ گیر کند و پوست را آزار دهد؛ NHS هشدار می‌دهد که خاراندن زیر گچ می‌تواند به عفونت بینجامد. پودر، کرم و خوش‌بوکننده هم زیر گچ نزنید.

  • لبه‌های زبر گچ را خودتان نبرید و نشکنید و پنبهٔ لبه‌ها را بیرون نکشید؛ اگر لبه‌ای پوست را آزار می‌دهد، به پزشک بگویید.
  • شن و خاک را از داخل گچ دور نگه دارید.
  • پوست اطراف لبه‌های گچ را هر روز نگاه کنید؛ قرمزی یا زخم شدن آن را گزارش دهید.
  • خود گچ را هم بررسی کنید؛ ترک، فرورفتگی یا نقطهٔ نرم یعنی گچ باید دیده شود.

راه رفتن، عصا و کارهای روزانه با گچ

MedlinePlus تأکید می‌کند که تا پزشک اجازه نداده، روی گچ راه نروید؛ بسیاری از گچ‌ها برای تحمل وزن ساخته نشده‌اند. اگر گچ راه‌رفتنی دارید، صبر کنید کاملاً سفت شود: به گفتهٔ آکادمی جراحان ارتوپدی آمریکا، فایبرگلاس حدود یک ساعت و گچ معمولی دو تا سه روز طول می‌کشد تا برای راه رفتن به‌اندازهٔ کافی سفت شود. برای گچ راه‌رفتنی معمولاً کفش مخصوص گچ داده می‌شود تا کف گچ آسیب نبیند.

اگر عصا گرفته‌اید، هر بار که جابه‌جا می‌شوید از آن استفاده کنید و لی‌لی نکنید؛ ممکن است تعادل را از دست بدهید و آسیب بدتر شود. سر عصای زیر بغل باید حدود دو و نیم تا پنج سانتی‌متر پایین‌تر از زیر بغل باشد و وزن روی دست‌ها بیفتد، نه روی زیر بغل. مسیر رفت‌وآمد خانه را از فرش لغزنده، سیم و وسایل اضافه خالی کنید؛ راهنمای پیشگیری از زمین خوردن برای سالمندان در این دوره بسیار به کار می‌آید. تا پزشک اجازه نداده، رانندگی نکنید، ورزش نکنید و چیز سنگین بلند نکنید.

علائم هشدار: چه زمانی به پزشک یا اورژانس خبر دهیم؟

ورم زیاد زیر گچ ممکن است فشار خطرناکی به عضله، عصب و رگ وارد کند. MedlinePlus گچ یا باند خیلی تنگ را یکی از علت‌های «سندرم کمپارتمان» می‌داند؛ وضعیتی که اگر دیر تشخیص داده شود، به آسیب دائمی عصب و عضله می‌انجامد و آسیب عصب ممکن است پس از کمتر از ۱۲ تا ۲۴ ساعت فشار رخ دهد. این نشانه‌ها را همان لحظه به پزشک معالج یا تی‌تی خبر دهید:

  • دردی که بیشتر می‌شود و حس می‌کنید گچ تنگ است.
  • بی‌حسی، گزگز، سوزش یا احساس سوختن در دست یا پا.
  • ورم زیاد اندام پایین‌تر از گچ.
  • ناتوانی در تکان‌دادن انگشت‌های دست یا پا؛ این حالت ارزیابی فوری پزشک را لازم دارد.
  • گچی که خیلی تنگ یا خیلی شل شده، ترک برداشته یا نرم شده است.
  • نشانه‌های عفونت: تب یا لرز، قرمزی و ورم اندام، یا بوی بد از گچ.

در این حالت‌ها منتظر نوبت نمانید و فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید: دردی بسیار شدیدتر از حد انتظار که با مسکن و بالا نگه‌داشتن اندام بهتر نمی‌شود، انگشت‌های رنگ‌پریده، سرد یا کبود، استخوان بیرون‌زده از پوست یا خونریزی شدید، و تنگی نفس ناگهانی، درد قفسهٔ سینه یا سرفهٔ ناگهانی که گاهی با خون همراه است.

باز کردن گچ: چه زمانی و چگونه؟

زمان باز کردن گچ را پزشک بر پایهٔ محل و نوع شکستگی، سن و سلامت عمومی تعیین می‌کند. به گفتهٔ MedlinePlus جوش خوردن استخوان پس از جااندازی معمولاً ۸ تا ۱۲ هفته طول می‌کشد و NHS بهبود شکستگی دست یا مچ را معمولاً ۶ تا ۱۲ هفته می‌داند. درد معمولاً خیلی زودتر از جوش خوردن کامل استخوان تمام می‌شود؛ پس کم شدن درد به معنی آماده بودن برای باز کردن گچ نیست. پیش از باز کردن، پزشک ممکن است محل را معاینه و عکس کنترل درخواست کند.

گچ را هرگز خودتان باز نکنید؛ آکادمی جراحان ارتوپدی آمریکا هشدار می‌دهد که ممکن است پوست بریده شود یا جوش خوردن درست استخوان به هم بخورد. گچ با ارهٔ نوسانی مخصوص باز می‌شود که می‌لرزد اما نمی‌چرخد؛ وقتی تیغه به پنبهٔ زیر گچ برسد، پنبه همراه تیغه می‌لرزد و از پوست محافظت می‌کند. صدای اره بلند است و از اصطکاک کمی گرم می‌شود؛ اگر درد یا داغی حس کردید، همان لحظه بگویید تا روش کار تنظیم شود.

پس از باز کردن گچ: پوست، عضله و تمرین

به گفتهٔ بنیاد نمورز، پوست زیر گچ پس از باز کردن رنگ‌پریده، خشک و پوسته‌پوسته است، موها تیره‌تر و عضله کوچک‌تر به نظر می‌رسد و بوی نامطبوع دارد؛ این‌ها طبیعی است و ظرف چند هفته برطرف می‌شود. پوست را با آب و صابون ملایم بشویید، پس از حمام کرم مرطوب‌کنندهٔ بی‌عطر بزنید، پوسته‌ها و دلمه‌ها را نکنید و تا سه روز آن ناحیه را اصلاح نکنید.

در دورهٔ گچ قدرت عضله کم می‌شود و مفصل خشک می‌شود. NHS می‌گوید دست یا مچ پس از باز کردن گچ ممکن است خشک و ضعیف باشد و گاهی بهبود آن چند ماه طول بکشد؛ تمرین‌هایی که پزشک گفته و فیزیوتراپی پس از شکستگی و جراحی ارتوپدی به برگشت قدرت، دامنهٔ حرکت و انعطاف کمک می‌کنند. برای سالمندی که پس از شکستگی لگن درمان شده، راهنمای مراقبت پس از شکستگی لگن را هم ببینید. اگر پوست قرمز، متورم یا دردناک شد یا با وجود تمرین نمی‌توانید از اندام به‌طور معمول استفاده کنید، به پزشک خبر دهید.

گچ‌گیری و باز کردن گچ در منزل با تی‌تی

در تی‌تی، گچ یا آتل را پزشک متخصص ارتوپدی یا تکنسین گچ‌گیری باتجربه با دستور و زیر نظر ارتوپد در منزل می‌گذارد یا عوض می‌کند؛ اگر جااندازی، عکس کامل‌تر یا بررسی بیشتر لازم باشد، کار در مرکز همکار انجام می‌شود. باز کردن گچ و آتل را پرستار یا تکنسین گچ با ابزار مخصوص و در زمانی که ارتوپد تعیین کرده انجام می‌دهد و پس از آن پوست و حرکت اندام بررسی می‌شود. عصا، واکر و ویلچر هم از فروشگاه تی‌تی قابل اجاره یا خرید است.

پرسش‌های رایج

آیا می‌توانم با گچ دوش بگیرم؟

بله، با دو لایه پلاستیک یا پوشش ضدآب مخصوص گچ؛ اما گچ را در آب فرو نبرید و زیر شیر آب نگیرید. حمام وان، استخر و جکوزی تا اجازهٔ پزشک ممنوع است و اگر گچ خیس شد، آن را با سشوار خنک خشک کنید و خبر دهید.

زیر گچ خیلی می‌خارد؛ چه کار کنم؟

چیزی مثل سیم یا خودکار داخل گچ نکنید و پودر یا کرم زیر گچ نزنید، چون پوست ممکن است زخم و عفونی شود. اگر خارش ادامه پیدا کرد، پوست اطراف گچ قرمز و زخم شد یا چیزی داخل گچ افتاد، به پزشک خبر دهید.

گچ فایبرگلاس بهتر است یا گچ معمولی؟

فایبرگلاس سبک‌تر و محکم‌تر است و عکس رادیولوژی از روی آن بهتر دیده می‌شود؛ گچ معمولی ارزان‌تر است و در بعضی کاربردها بهتر قالب می‌گیرد. انتخاب با ارتوپد و بر پایهٔ محل آسیب، ورم و برنامهٔ درمان است.

چرا گچ بعد از چند روز شل شد؟

گچ معمولاً وقتی ورم هنوز هست گذاشته می‌شود و با فروکش ورم ممکن است بزرگ و شل شود. گچ شل دیگر استخوان را خوب نگه نمی‌دارد؛ به پزشک خبر دهید تا دربارهٔ تعویض گچ یا تبدیل آن به آتل تصمیم بگیرد.

کی می‌توانم روی پای گچ‌گرفته راه بروم؟

فقط وقتی پزشک اجازه بدهد و گچ کاملاً سفت شده باشد. بسیاری از گچ‌ها برای تحمل وزن ساخته نشده‌اند؛ تا آن موقع از عصا یا واکر استفاده کنید، لی‌لی نکنید و مسیر خانه را از موانع خالی کنید.

باز کردن گچ درد دارد؟

معمولاً نه. ارهٔ گچ می‌لرزد اما نمی‌چرخد و پنبهٔ زیر گچ از پوست محافظت می‌کند؛ صدای اره بلند است و ممکن است کمی گرم شود. اگر درد یا داغی حس کردید، همان لحظه به کسی که گچ را باز می‌کند بگویید.

بعد از باز کردن گچ، دست یا پا چرا لاغر و خشک شده است؟

در دورهٔ گچ عضله کوچک و مفصل خشک می‌شود و پوست رنگ‌پریده و پوسته‌پوسته است؛ این‌ها طبیعی است. تمرین‌های تجویزشده و فیزیوتراپی حرکت و قدرت را برمی‌گرداند و پوست ظرف چند هفته بهتر می‌شود.

یک پرسش پرطرفدار دیگر

گچ ما خیس شد؛ چه کنیم؟

گچ سنتی خیس نرم می‌شود و ضعیف؛ با پزشک تماس بگیرید. ارجاع به گچ و آتل در منزل و بازکردن گچ: باز کردن گچ.

برای ادامهٔ مسیر درمان: پزشک و خدمت مناسب را انتخاب کنید

اگر دربارهٔ «مراقبت از گچ و آتل در خانه؛ ورم، خارش، خیس شدن و باز کردن گچ» به معاینه یا مراقبت نیاز دارید، نشانی و تلفن مطب پزشک متخصص مرتبط را ببینید، یا خدمت درمانی مناسب را در منزل از تی‌تی درخواست کنید. ثبت درخواست خدمت هزینه‌ای ندارد.

پزشک متخصص مرتبط را ببینید؛ برای نوبت با مطب خود پزشک تماس بگیرید

خدمات درمانی مرتبط در منزل

گچ‌گیری و آتل‌بندی در منزل

گچ‌گیری، آتل‌بندی و گچ فایبرگلاس دست و پا در منزل کرج، با دستور و زیر نظر ارتوپد؛ پس از معاینه و عکس

فیزیوتراپی در منزل

فیزیوتراپی در منزل

توانبخشی بعد از سکته، شکستگی و جراحی، کمردرد، دیسک و دردهای مفصلی؛ در منزل یا کلینیک همکار

ویزیت متخصص ارتوپدی در منزل

ویزیت متخصص ارتوپدی در منزل

ویزیت ارتوپد برای شکستگی، درد مفاصل و بعد از جراحی ارتوپدی، در منزل

مشاوره تلفنی رایگان

مشاوره تلفنی رایگان

پیش از هر تصمیمی با کارشناس ما صحبت کنید؛ بدون هزینه

پزشکان فهرست‌شده مستقل از تی‌تی کار می‌کنند و اطلاعاتشان از منبع‌های عمومی یا اعلام خودشان است؛ تی‌تی برای مطب پزشکان نوبت نمی‌گیرد و فقط خدمات در منزل خودش را انجام می‌دهد. در شرایط اورژانسی معطل نکنید و با ۱۱۵ تماس بگیرید.

منابع

  1. Care of Casts and Splints — آکادمی جراحان ارتوپدی آمریکا (AAOS)
  2. Closed reduction of a fractured bone - aftercare — MedlinePlus (کتابخانهٔ ملی پزشکی آمریکا)
  3. Compartment syndrome — MedlinePlus (کتابخانهٔ ملی پزشکی آمریکا)
  4. Broken arm or wrist — NHS (خدمات سلامت ملی بریتانیا)
  5. What to Expect When Your Cast Comes Off — بنیاد نمورز (KidsHealth)
  6. Splints and casts: indications and methods — پاب‌مد، مجلهٔ پزشک خانوادهٔ آمریکا
  7. How To Use Crutches, Canes, and Walkers — آکادمی جراحان ارتوپدی آمریکا (AAOS)

این مطلب فقط برای آگاهی عمومی است و جایگزین معاینه، تشخیص و توصیهٔ پزشک نیست. در شرایط اورژانسی با ۱۱۵ تماس بگیرید.

مطالب مرتبط

بیشتر بخوانید

شکستگی لگن سالمند؛ مراقبت بعد از عمل و توانبخشی در خانهتوانبخشی

شکستگی لگن سالمند؛ مراقبت بعد از عمل و توانبخشی در خانه

راهنمای مراقبت از سالمند پس از شکستگی لگن؛ حرکت ایمن، پیشگیری از افتادن، تغذیه، درد، زخم، فیزیوتراپی و علائم هشدار پس از ترخیص.

ادامه مطلب
بعد از عمل تعویض مفصل زانو: مراقبت در خانه، تمرین و علائم خطرتوانبخشی

بعد از عمل تعویض مفصل زانو: مراقبت در خانه، تمرین و علائم خطر

راهنمای مراقبت بعد از تعویض مفصل زانو در خانه: آماده‌سازی منزل، تمرین، زخم و بخیه، پیشگیری از لخته، زمان رانندگی و علائم خطر که باید به جراح گفت.

ادامه مطلب
مراقبت از بیمار سکتهٔ مغزی در خانه؛ علائم، توانبخشی و هشدارهاتوانبخشی

مراقبت از بیمار سکتهٔ مغزی در خانه؛ علائم، توانبخشی و هشدارها

بعد از ترخیص بیمار سکتهٔ مغزی چه کنیم؟ علائم فوری سکته، توانبخشی، بلع، ارتباط، پوست و دارو طبق NHS و MedlinePlus و زمان تماس با اورژانس.

ادامه مطلب
بیماری‌های مزمن

هولتر فشار خون در منزل؛ چه زمانی لازم است و چطور انجام می‌شود؟

هولتر فشار ۲۴ ساعته چیست، چرا پزشک آن را می‌خواهد، روز نصب در خانه چه کنیم و عدد میانگین را چطور بفهمیم؛ بر پایهٔ راهنمای NICE و WHO.

ادامه مطلب
شماره بدهید، ما زنگ می‌زنیمبرای گچ‌گیری و آتل‌بندی در منزل فقط شماره کافی است؛ کارشناس تی‌تی خودش زنگ می‌زند و همه‌چیز را می‌پرسد. مشاوره رایگان است.
شهر بیمار:

شماره فقط برای همین تماس است و هزینه‌ای ندارد. در خطر جانی منتظر نمانید و با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.

تماس و پیام