کارشناس تی‌تی۰۹۱۹ ۴۵۰ ۷۵۴۰
سریع‌ترین راه سفارش، یک تماس استکارشناس تی‌تی پاسخ می‌دهد؛ هزینه را پیش از شروع می‌گوید و اعزام را هماهنگ می‌کند.همین حالا تماس بگیرید۰۹۱۹ ۴۵۰ ۷۵۴۰
ثبت درخواست آنلاین ۲۴ ساعته

مراقبت از سالمند در منزل: راهنمای کامل برای خانواده‌ها

راهنمای علمی مراقبت از سالمند در خانه: ایمنی، دارو، تغذیه، تحرک، زخم بستر، سلامت روان، نشانه‌های هشدار و زمان تماس با پزشک یا ۱۱۵ و انتخاب مراقب.

مراقبت از سالمند در منزل: راهنمای کامل برای خانواده‌ها
عکس: Sadegh Nikgostar / Wikimedia Commons — CC BY 4.0

بیشتر سالمندان می‌خواهند تا جای ممکن در خانه و میان وسایل آشنای خود زندگی کنند. این خواسته معقول است و مراقبت در منزل اگر درست برنامه‌ریزی شود می‌تواند امن و آرامش‌بخش باشد. مراقبت از سالمند ولی فقط «کنار او بودن» نیست؛ دارو، تغذیه، تحرک، ایمنی خانه، پوست، خواب، سلامت روان و تشخیص زودهنگام مشکلات همه بخشی از آن‌اند. این راهنما بر پایهٔ منبع‌های معتبر از جمله سازمان جهانی بهداشت و مؤسسهٔ ملی سالمندی آمریکا نوشته شده و به خانواده‌ها کمک می‌کند برنامهٔ مراقبت روشن و واقع‌بینانه بسازند. دستور پزشک معالج همیشه مقدم است.

نیازهای مراقبتی سالمند را چگونه ارزیابی کنیم؟

پیش از انتخاب نوع کمک، سه سؤال را روشن کنید. سالمند در کارهای روزمره مثل حمام، لباس پوشیدن، غذا خوردن، رفتن به سرویس و راه‌رفتن چه اندازه مستقل است؟ در کارهای پیچیده‌تر مثل مصرف دارو، خرید، آشپزی و پرداخت قبض به کمک نیاز دارد؟ و آیا بیماری مشخصی (دیابت، فشار خون، نارسایی قلب، زوال عقل، پارکینسون) پایش پرستاری می‌خواهد؟ ارزیابی را با خود سالمند انجام دهید و از او بپرسید چه چیزی را راحت‌تر می‌یابد؛ مشارکت او، پذیرش مراقبت را بیشتر می‌کند. برای تصمیم دقیق‌تر، ارزیابی پزشک یا مشاور سالمندی کمک‌کننده است.

مراقبت در منزل می‌تواند از چند ساعت در روز تا شبانه‌روزی متغیر باشد. «همراه سالمند» در کارهای روزمره کمک می‌کند، ولی کارهای درمانی مثل تزریق، پانسمان یا سوند به پرستار می‌رسد. صفحهٔ مراقبت از سالمند در منزل انواع شیفت‌ها را توضیح می‌دهد.

ایمن‌سازی خانه و پیشگیری از زمین‌خوردن

سازمان جهانی بهداشت زمین‌خوردن را از علت‌های مهم آسیب و مرگ ناخواسته در سالمندان می‌داند. بیشتر زمین‌خوردن‌ها در خانه رخ می‌دهد و قابل پیشگیری است. فرش‌های لغزنده و لبه‌دار، سیم‌های روی زمین، کف خیس، نور کم و پله‌های بدون نرده را اصلاح کنید. در سرویس بهداشتی و حمام دستگیره و کف‌پوش ضدلغزش بگذارید. در شب چراغ راهنما روشن باشد. کفش بی‌پاشنه و محکم بپوشد. وسایل پرمصرف را در ارتفاع دست نگه دارید تا نیازی به بالا رفتن نباشد. اگر سالمند از واکر یا عصا استفاده می‌کند، ارتفاع آن را تنظیم و استفادهٔ درست را به او آموزش دهید. فشار خون ایستاده، داروهای خواب‌آور و ضعف بینایی از عوامل خطرند که باید بررسی شوند.

دارو: مهم‌ترین موضوع ایمنی

سالمندان معمولاً چند دارو هم‌زمان مصرف می‌کنند و بدنشان آهسته‌تر دارو را دفع می‌کند، پس تداخل و عوارض بیشتری ممکن است. یک فهرست به‌روز از همهٔ داروها، مقدارها، ساعت‌ها و دلیل مصرف بنویسید و سالی دست‌کم یک بار و پس از هر بستری با پزشک بازبینی کنید. از جعبهٔ دارویی هفتگی استفاده کنید. دارو را خودسرانه قطع یا زیاد نکنید. مکمل‌ها و داروهای گیاهی را هم به پزشک بگویید. اگر سالمند فراموشی دارد، دادن دارو باید زیر نظر مراقب باشد. تغییر ناگهانی خواب‌آلودگی، سرگیجه یا گیجی پس از شروع داروی تازه را به پزشک اطلاع دهید.

تغذیه و مایعات

کاهش اشتها در سالمندی شایع است اما نباید عادی شمرده شود، چون سوءتغذیه ضعف عضلانی، زخم دیرجوش و عفونت را بیشتر می‌کند. وعده‌های کوچک‌تر و بیشتر، غذاهای نرم و رنگارنگ، و پروتئین کافی (تخم‌مرغ، ماست، حبوبات، مرغ و ماهی) مفیدند. احساس تشنگی در سالمند کم می‌شود، پس مایعات را در طول روز یادآوری کنید مگر پزشک محدود کرده باشد. مشکل جویدن یا بلع، کاهش وزن ناخواسته و سرفه هنگام غذا خوردن باید ارزیابی شوند. کم‌آبی در سالمند باعث گیجی و عفونت ادراری می‌شود و گاهی تنها نشانه‌اش تغییر رفتار است.

تحرک، خواب و پوست

فعالیت منظم و سبک، مثل پیاده‌روی روزانه و حرکات کششی ساده، تعادل و قدرت را حفظ می‌کند و روحیه را بهتر می‌کند. نوع ورزش را بر پایهٔ توان و بیماری با پزشک یا فیزیوتراپیست تعیین کنید. خواب منظم، نور روز و کاهش چرت‌های طولانی به خواب شبانه کمک می‌کند. برای سالمند کم‌تحرک یا بستری، تغییر وضعیت هر دو ساعت، بالش و تشک مناسب و بررسی روزانهٔ پوست پاشنه‌ها، باسن و کمر از زخم بستر پیشگیری می‌کند. قرمزی که با فشار سفید نمی‌شود نشانهٔ هشدار است. دربارهٔ زخم بستر مقالهٔ زخم بستر را بخوانید.

سلامت روان و ارتباط اجتماعی

تنهایی، افسردگی و اضطراب در سالمندان شایع‌اند و اغلب نادیده می‌مانند. نشانه‌ها شامل بی‌علاقگی به کارهای قبلی، بی‌اشتهایی، بی‌خوابی، گوشه‌گیری و ناامیدی است. گفت‌وگوی روزانه، دیدار با دوستان و خانواده، فعالیت‌های لذت‌بخش و دسترسی به نور و فضای باز کمک می‌کند. در صورت ادامهٔ علائم یا هر فکر آسیب به خود، باید فوراً با پزشک یا روان‌پزشک مشورت شود. تغییر ناگهانی هوشیاری، فراموشی تازه یا بی‌قراری می‌تواند نشانهٔ عفونت، کم‌آبی، عارضهٔ دارو یا دلیریوم باشد و ارزیابی پزشکی فوری می‌خواهد.

انتخاب مراقب یا پرستار

مراقب مناسب فقط مهربان نیست؛ آموزش‌دیده و قابل‌اتکاست. پیش از شروع، وظایف را مکتوب کنید: ساعت شیفت، کارهای روزمره، دارو، گزارش به خانواده و شرایط اضطراری. بپرسید تجربهٔ مراقبت از چه بیمارانی را دارد، چه آموزشی دیده و چه کارهایی را انجام نمی‌دهد. دو هفتهٔ اول را دورهٔ آشنایی بگیرید و از سالمند بازخورد بخواهید. اگر نیاز به کارهای پرستاری مثل تزریق یا پانسمان دارید، باید پرستار باشد، نه فقط مراقب. اگر بیمار تازه ترخیص شده، برنامهٔ ترخیص را همراه ببرید؛ راهنمای مراقبت پس از ترخیص را ببینید. خدمات شبانه و روزانه را از صفحهٔ ثبت درخواست رزرو کنید.

مراقبت از خود مراقب خانواده

مراقبت طولانی از سالمند خسته‌کننده است و خستگی مراقب، خطر کوتاهی در مراقبت و فرسودگی را بالا می‌برد. برنامهٔ استراحت منظم، تقسیم کار میان اعضای خانواده، کمک‌گرفتن از مراقب حرفه‌ای در ساعت‌های مشخص و صحبت دربارهٔ احساسات با دوستان یا مشاور مهم است. مراقبی که از خودش مراقبت می‌کند، بهتر از سالمند مراقبت می‌کند.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد یا با ۱۱۵ تماس گرفت؟

با ۱۱۵ تماس بگیرید اگر سالمند این علائم را دارد: افتادن شدید با درد، ناتوانی در راه‌رفتن یا سر و لگن آسیب‌دیده، درد قفسهٔ سینه، تنگی نفس ناگهانی، تغییر ناگهانی هوشیاری، صورت کج، ضعف یا بی‌حسی یک طرف بدن، اختلال ناگهانی گفتار، تشنج، خونریزی شدید، یا سوختگی و مسمومیت. در این شرایط هر دقیقه ارزش دارد.

در موارد زیر همان روز با پزشک تماس بگیرید: تب، گیجی یا خواب‌آلودگی تازه، کاهش ناگهانی اشتها یا آب، ادرار کم یا تیره، سرفه و تنگی نفس، قرمزی یا زخم در پوست، افتادن حتی بدون آسیب ظاهری، تورم تازهٔ پاها، و سرگیجه یا غش هنگام ایستادن.

پرسش‌های رایج

تفاوت همراه سالمند و پرستار چیست؟

همراه سالمند در کارهای روزمره مثل غذا، حمام، راه‌رفتن و همراهی کمک می‌کند. پرستار علاوه بر آن کارهای درمانی مثل تزریق، پانسمان، کنترل علائم حیاتی و سوند را با آموزش تخصصی انجام می‌دهد. نیاز سالمند تعیین می‌کند کدام لازم است.

اگر سالمند مراقبت در خانه را نمی‌پذیرد چه کنم؟

با احترام و بدون تحمیل صحبت کنید، نگرانی‌اش را بشنوید و پیشنهاد کنید ابتدا چند ساعت در روز آزمایش شود. معرفی تدریجی مراقب و دخالت‌دادن خود سالمند در انتخاب، پذیرش را بیشتر می‌کند.

چطور از زمین‌خوردن سالمند جلوگیری کنیم؟

خانه را ایمن کنید، داروهای خواب‌آور و سرگیجه‌آور را با پزشک بازبینی کنید، بینایی را کنترل کنید، تمرین تعادل انجام دهید و از وسایل کمکی مناسب استفاده کنید. فعالیت منظم از مهم‌ترین عوامل پیشگیری است.

چند بار در روز باید به سالمند آب بدهیم؟

مقدار دقیق به بیماری و دستور پزشک بستگی دارد، اما معمولاً باید در طول روز مایعات را به او یادآوری کنید، چون تشنگی در سالمندی کم می‌شود. در نارسایی قلب یا کلیه، محدودیت مایعات را از پزشک بپرسید.

چه زمانی مراقبت شبانه لازم است؟

اگر سالمند شب‌ها بی‌قرار است، به سرویس نیاز دارد و خطر افتادن دارد، فراموشی شدید دارد یا بیماری‌اش نیاز به پایش دارد، حضور شبانه کمک بزرگی است. ارزیابی کارشناس می‌تواند نیاز واقعی را مشخص کند.

برای ادامهٔ مسیر درمان: پزشک و خدمت مناسب را انتخاب کنید

اگر دربارهٔ «مراقبت از سالمند در منزل: راهنمای کامل برای خانواده‌ها» به معاینه یا مراقبت نیاز دارید، نشانی و تلفن مطب پزشک متخصص مرتبط را ببینید، یا خدمت درمانی مناسب را در منزل از تی‌تی درخواست کنید. ثبت درخواست خدمت هزینه‌ای ندارد.

پزشک متخصص مرتبط را ببینید؛ برای نوبت با مطب خود پزشک تماس بگیرید

خدمات درمانی مرتبط در منزل

مراقبت از سالمند در منزل

مراقبت از سالمند در منزل

همراهی و مراقبت ساعتی، روزانه یا شبانه‌روزی از سالمند، با کمک در کارهای روزمره و دارو

پرستاری در منزل

پرستاری در منزل

پرستار و کمک‌پرستار برای سالمند، کودک و بیمار؛ ساعتی، روزانه یا شبانه‌روزی

ویزیت پزشک سالمندان در منزل

ویزیت پزشک سالمندان در منزل

بررسی جامع سالمند: داروها، تعادل، حافظه و بیماری‌های مزمن، در منزل

مشاوره تلفنی رایگان

مشاوره تلفنی رایگان

پیش از هر تصمیمی با کارشناس ما صحبت کنید؛ بدون هزینه

پزشکان فهرست‌شده مستقل از تی‌تی کار می‌کنند و اطلاعاتشان از منبع‌های عمومی یا اعلام خودشان است؛ تی‌تی برای مطب پزشکان نوبت نمی‌گیرد و فقط خدمات در منزل خودش را انجام می‌دهد. در شرایط اورژانسی معطل نکنید و با ۱۱۵ تماس بگیرید.

منابع

  1. Ageing and health — سازمان جهانی بهداشت (WHO)
  2. Aging in Place: Growing Older at Home — مؤسسهٔ ملی سالمندی آمریکا (NIA)
  3. Leaving the hospital - your discharge plan — MedlinePlus (کتابخانهٔ ملی پزشکی آمریکا)

این مطلب فقط برای آگاهی عمومی است و جایگزین معاینه، تشخیص و توصیهٔ پزشک نیست. در شرایط اورژانسی با ۱۱۵ تماس بگیرید.

مطالب مرتبط

بیشتر بخوانید

یبوست در سالمندان: علت‌ها، درمان خانگی امن و علائم هشدارسالمندان

یبوست در سالمندان: علت‌ها، درمان خانگی امن و علائم هشدار

راهنمای یبوست در سالمندان؛ علت‌های شایع، نقش داروها، آب و فیبر، تحرک، زمان مراجعه به پزشک و نشانه‌هایی که نیاز به بررسی فوری دارند.

ادامه مطلب
عفونت ادراری در سالمندان: نشانه‌های پنهان، درمان و پیشگیریسالمندان

عفونت ادراری در سالمندان: نشانه‌های پنهان، درمان و پیشگیری

راهنمای کامل عفونت ادراری سالمندان: نشانه‌های غیرمعمول مثل گیجی، آزمایش و کشت ادرار، درمان، مراقبت از سوند، پیشگیری و زمان مراجعه فوری.

ادامه مطلب
واکسن آنفلوانزا: چه کسانی، چه زمانی و چه عوارضی؟سالمندان

واکسن آنفلوانزا: چه کسانی، چه زمانی و چه عوارضی؟

راهنمای کامل واکسن آنفلوانزا: چه کسانی باید بزنند، بهترین زمان، عوارض طبیعی، تفاوت با سرماخوردگی و تزریق در منزل برای سالمند و بیمار.

ادامه مطلب
چطور پرستار یا مراقب مناسب برای سالمند انتخاب کنیم؟سالمندان

چطور پرستار یا مراقب مناسب برای سالمند انتخاب کنیم؟

نیاز سالمند را بنویسید، تفاوت پرستار و کمک پرستار و مراقب را بدانید، مصاحبه و مرجع‌ها را بررسی کنید و روزهای اول را با برنامه شروع کنید.

ادامه مطلب
شماره بدهید، ما زنگ می‌زنیمبرای مراقبت از سالمند در منزل فقط شماره کافی است؛ کارشناس تی‌تی خودش زنگ می‌زند و همه‌چیز را می‌پرسد. مشاوره رایگان است.
شهر بیمار:

شماره فقط برای همین تماس است و هزینه‌ای ندارد. در خطر جانی منتظر نمانید و با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.

تماس و پیام